BEOGRAD – Građanima Srbije od 1. oktobra dostupan je „sajber nož“ (CyberKnife) za lečenje određenih tumora na Vojnomedicinskoj akademiji (VMA). Reč je o savremenom robotskom sistemu za precizno zračenje koji omogućava da se visoko fokusirana doza zračenja usmeri na tumor iz velikog broja različitih uglova, uz nastojanje da se što više poštedi okolno zdravo tkivo.
Zamenik načelnika VMA, pukovnik Ivan Leković, rekao je za RTS da sistem koristi kompjuterizovanu robotsku ruku koja se pomera oko pacijenta i usmerava zračenje iz stotina različitih položaja. Prema njegovim rečima, tehnologija može da omogući tretiranje tumora ili metastaza veličine do jednog milimetra, uključujući promene koje se nalaze duboko u tkivu.
CyberKnife se može primenjivati kod određenih tumora mozga, glave i vrata, pluća, pankreasa, jetre i prostate. O tome da li je ovaj vid lečenja odgovarajući za konkretnog pacijenta odlučuje medicinski tim, odnosno konzilijum.
Važna novina za pacijente jeste i to što se lečenje obavlja o trošku države. Prema informacijama VMA, za upućivanje je potreban uput koji se izdaje na osnovu odluke konzilijuma.
Za razliku od klasične hirurgije, kod koje je za uklanjanje tumora potreban operativni zahvat, CyberKnife koristi precizno usmereno jonizujuće zračenje. Sistem pritom prati položaj pacijenta i omogućava usmeravanje terapije iz različitih pravaca, što je posebno značajno kada se promena nalazi u blizini osetljivih struktura.
Na VMA je sistem smešten u okviru Instituta za radiologiju. Ministarstvo odbrane navelo je da je CyberKnife prvi takav sistem u Srbiji i jedini u ovom delu Evrope, uz koji je na VMA instaliran i linearni akcelerator sa CT simulatorom.
U VMA su, pored uvođenja sajber noža, uvedene i nove minimalno invazivne hirurške metode. Leković je ocenio da uvođenje novih tehnologija predstavlja značajan korak u unapređenju mogućnosti lečenja pacijenata u Srbiji.
Za pacijente je najvažnije da mogućnost primene ove metode zavisi od vrste, veličine i položaja tumora, kao i od procene nadležnog konzilijuma. CyberKnife zato nije zamena za sve postojeće metode lečenja, već dodatna mogućnost u slučajevima u kojima stručni tim proceni da je takav tretman odgovarajući.
M. T.
