HONOLULU – Čuveni morski luk Holei, jedna od prepoznatljivih prirodnih znamenitosti Havaja, urušio se u Tihi okean nakon više od pet i po vekova postojanja, potvrdila je lokalna služba američkog Nacionalnog parka.
Prirodni luk nalazio se na južnoj obali Velikog ostrva, u Nacionalnom parku vulkana na Havajima, a njegova visina iznosila je oko 90 stopa, odnosno približno 27 metara.
Holei je nastao pre oko 550 godina, nakon erupcije jednog od vulkana na ostrvu. Tok lave tada je stigao do obalnih litica, a delovanjem talasa, vetra i drugih prirodnih procesa tokom vekova formiran je karakterističan kameni luk.
Vremenom je Holei postao jedna od poznatijih prirodnih atrakcija ovog dela Havaja i deo pejzaža Nacionalnog parka vulkana. Njegovo urušavanje predstavlja još jedan primer stalnog menjanja vulkanskog i obalnog pejzaža ovog ostrva.
Morski lukovi nastaju i nestaju kao posledica dugotrajnog delovanja prirodnih sila. Talasi postepeno nagrizaju stene, naročito njihove slabije delove, dok pukotine u stenama vremenom postaju sve veće. Kada konstrukcija više ne može da izdrži sopstvenu težinu, dolazi do urušavanja.
Na Havajima su takvi procesi posebno izraženi zbog vulkanskog porekla ostrva i neprekidnog delovanja okeana na obalu. Veliko ostrvo Havaji i danas je područje aktivnih geoloških procesa, zbog čega se obalni reljef neprestano menja.
Iako je Holei nestao, prirodni proces koji ga je stvorio nastavlja se duž havajske obale, gde voda i vulkanske stene kroz vreme oblikuju nove litice, pećine, lukove i druge formacije.
U Nacionalnom parku vulkana, koji obuhvata deo Velikog ostrva, nalaze se brojni geološki fenomeni povezani sa vulkanskom aktivnošću i dugotrajnim oblikovanjem ostrva. Urušavanje Holeija tako predstavlja kraj jednog prirodnog obličja koje je vekovima bilo deo tog pejzaža.
M. T.
