SRPSKO NARODNO POZORIŠTE: Mjuzikl „Violinista na krovu“ u 19.30 sati

Mjuzikl Violinista na krovu (Fiddler on the Roof) delo je pisca Džozefa Stejna (Joseph Stein) i kompozitora Džerija Boka (Jerry Bock), uz tekstove pesama Šeldona Harnička (Sheldon Harnick). Nastao je na osnovu serije priča Tevje i njegove kćeri (Tevye and His Daughters, 1894–1914) Šolema Alejhema (Sholem Aleichem) i vremenom postao jedno od najpopularnijih i najizvođenijih dela mjuzikl žanra.

Radnja Violiniste na krovu smeštena je u malo jevrejsko selo u carskoj Rusiji početkom 20. veka. U središtu priče nalazi se Tevje, siromašni mlekar i otac pet kćeri, koji pokušava da sačuva način života zasnovan na tradiciji, običajima i porodičnim vrednostima, dok se svet oko njega ubrzano menja.

Tevje se suočava sa promenama na više frontova. Njegove tri starije kćeri žele da same biraju svoje muževe i da se udaju iz ljubavi, čime dovode u pitanje običaje prema kojima su brakove ugovarali roditelji. Njegova borba da razume njihove izbore postaje istovremeno i priča o generacijskom sukobu, ljubavi i spremnosti da se prihvate promene.

Istovremeno, Tevje i ostali stanovnici sela suočavaju se sa sve većom represijom carske vlasti. Njihova svakodnevica, već opterećena siromaštvom i neizvesnošću, dodatno je ugrožena događajima koji će na kraju dovesti do progona stanovništva i napuštanja njihovog doma.

Upravo u spoju ličnih i istorijskih okolnosti nalazi se posebna snaga ovog mjuzikla. Violinista na krovu govori o tradiciji i promenama, porodici i ljubavi, siromaštvu i dostojanstvu, gubitku doma i nadi u budućnost. Iako je priča smeštena u određeno istorijsko vreme i prostor, teme kojima se bavi ostaju univerzalne.

Poseban deo privlačnosti predstave predstavlja muzika, zasnovana na elementima narodnog melosa ruskih i poljskih Jevreja tog vremena. Pesme poput „Tradition“, „If I Were a Rich Man“, „Matchmaker, Matchmaker“ i „Sunrise, Sunset“ postale su prepoznatljivi deo svetske muzičke i pozorišne kulture.

Violinista na krovu praizveden je 2. septembra 1964. godine u Imperial Theatre na Brodveju u Njujorku. Režiju i koreografiju potpisao je Džerom Robins (Jerome Robbins), dok je glavnu ulogu Tevja igrao Ziro Mostel (Zero Mostel). Predstava je ostvarila veliki uspeh i postala jedno od najpoznatijih ostvarenja brodvejskog mjuzikla.

U Srpskom narodnom pozorištu „Violinista na krovu“ prvi put je postavljen 17. oktobra 1992. godine, u režiji Voje Soldatovića, sa Zafirom Hadžimanovim u glavnoj ulozi.

Predstava je u SNP-u igrana sa velikim uspehom tokom čak dvanaest sezona, čime je postala jedan od zapaženijih mjuzikala u istoriji ovog pozorišta.

„Violinista na krovu“ tako i danas ostaje priča o čoveku koji pokušava da pronađe ravnotežu između sveta koji poznaje i sveta koji nezaustavljivo dolazi. Tevjeovo insistiranje na tradiciji, ali i njegova postepena spremnost da razume izbore svoje dece, daju ovoj priči posebnu emotivnu snagu.

Upravo zbog toga Violinista na krovu prevazilazi okvir istorijskog mjuzikla i postaje priča o univerzalnoj potrebi čoveka da sačuva ono što mu je važno, a da istovremeno pronađe način da nastavi dalje.