BEOGRAD – Srpska pravoslavna crkva i njeni vernici obeležavaju danas, u utorak, 7. jula 2026. godine, Rođenje Svetog Jovana Krstitelja, praznik koji je u srpskom narodu duboko ukorenjen i poznat kao Ivandan. Ovaj veliki crkveni i narodni praznik posvećen je svetitelju koji je, prema hrišćanskom učenju, krstio Isusa Hrista u reci Jordan i najavio njegov dolazak među ljude, zbog čega zauzima jedno od najvažnijih mesta u čitavoj hrišćanskoj tradiciji.
Ivandan se ubraja u red radosnih praznika jer se njime slavi rođenje, za razliku od Usekovanja glave Svetog Jovana koje predstavlja dan duboke žalosti i strogog posta.
Njegovo rođenje se, prema Svetom pismu, dogodilo tačno šest meseci pre Hristovog, zbog čega se ovaj praznik svake godine fiksno obeležava 7. jula po gregorijanskom, odnosno 24. juna po julijanskom kalendaru.
Narodni običaji: Pletenje venčića od poljskog cveća i lekovitih trava
Ivandan je u srpskoj narodnoj tradiciji neraskidivo povezan sa prirodom i verovanjima koja se prenose sa kolena na koleno:
-
Lekovita svojstva bilja: Narodno je verovanje da bilje ubrano uoči Ivandana ili na sam dan praznika ima posebnu, magičnu i lekovitu moć.
-
Venčići za blagostanje: Zbog toga se od poljskog cveća i lekovitih trava pletu ivandanski venčići. Oni se tradicionalno stavljaju na ulazna vrata kuća, kapije ili pomoćnih objekata, gde ostaju tokom cele godine kao simbol zdravlja, napretka i Božjeg blagoslova za čitavo domaćinstvo.
Prekretnica u prirodi i završetak cvetanja
U mnogim krajevima Srbije, posebno u seoskim sredinama, Ivandan označava i važnu prirodnu prekretnicu – period kada se završava cvetanje prirode i počinje ubrzano sazrevanje letnjih plodova.
Pored toga što je za pojedine srpske porodice Ivandan krsna slava, ovaj dan hiljade vernika obeležavaju odlaskom na svete liturgije u hramovima širom zemlje, paleći sveće i moleći se za zdravlje i napredak svojih najbližih. Crkva na ovaj dan podseća na suštinski značaj iskrene vere, pokajanja i duhovne obnove. Ivandan uspešno spaja strogi crkveni kanon sa bogatim kulturnim i običajnim nasleđem koje svedoči o vekovnoj povezanosti srpskog seljaka sa zemljom, prirodom i pravoslavnom verom.
M. D.
