U analima svetskog fudbala, 22. jun 1986. godine upisan je crvenim slovima kao dan kada je pojedinačni genije nadvladao kolektivni sistem i redefinisao granice dozvoljenog u sportu. Četvrtfinalni susret Svetskog prvenstva u Meksiku između Argentine i Engleske prerastao je okvire običnog sportskog nadmetanja, postavši istorijska drama u dva čina. Dok savremeni fudbal večeras nudi duel Argentine i Austrije pod vođstvom Lionela Mesija, sportska javnost se sa pijetetom seća četrdesete godišnjice meča u kojem je Dijego Armando Maradona postao apsolutno fudbalsko božanstvo svoje nacije.
Prvi pogodak u 51. minutu ostao je trajno svedočanstvo vremena u kojem arbitri nisu imali pomoć video tehnologije. Glavni sudija Ali Bin Naser iz Tunisa priznao je pogodak postignut rukom, oslonivši se na procenu bugarskog linijskog sudije Bogdana Dočeva, koji je kasnije tvrdio da su mu rigorozna pravila FIFA onemogućila da utiče na konačnu odluku. Maradonino priznanje godinama kasnije da je to bila „simbolična osveta Englezima“ za Folklandski rat samo je pojačalo kontroverzu. Nasuprot ogorčenju engleskog čuvara mreže Pitera Šiltona, koji je decenijama zahtevao javno izvinjenje, stajala je hladnokrvna ocena argentinske javnosti koja je u tom činu videla poetsku pravdu i trijumf južnoameričkog uličnog lukavstva nad rigidnim evropskim profesionalizmom.
Ipak, moralne dileme oko prvog gola potpuno su neutralisane magijom drugog pogotka, koji je zvanično proglašen za „Gol veka“. Maradonino svedočanstvo o trku dugom 60 metara, tokom kojeg je anticipirao kretanje protivničke odbrane i čekao izlazak Terija Fenvika kako bi uposlio Valdana, pre nego što je sam doneo odluku da fintira Šiltona, predstavlja vrhunac fudbalske inteligencije. Čak su i neposredni akteri, poput Glena Hodla i Gerija Linekera, u kasnijim osvrtima priznali da je Maradona bio čisti genije, veći od Pelea, Krojfa i savremenih zvezda. Taj meč je definisao Maradonu kao ličnost satkanu od kontrasta, čoveka koji je uspeo da u devedeset minuta sažme svu lepotu, surovost i strast fudbalske igre.
M.M.
