Pravoslavni vernici danas obeležavaju Duhovske, odnosno letnje zadušnice, jedan od četiri dana u godini posvećenih sećanju na preminule. U hramovima se služe liturgije i parastosi, dok porodice obilaze grobove svojih predaka, pale sveće i upućuju molitve za pokoj njihovih duša.
Duhovske zadušnice obeležavaju se u subotu uoči praznika Duhova, poznatog i kao Silazak Svetog Duha na apostole. Ovaj dan zauzima posebno mesto u pravoslavnoj tradiciji, jer je posvećen molitvenom sećanju na sve upokojene, bez obzira na vreme i okolnosti njihove smrti.
U crkvama širom Srbije danas se služe sveta liturgija i parastosi, tokom kojih se čitaju molitve za pokoj duša svih preminulih vernika. Nakon bogosluženja, mnogi odlaze na groblja kako bi zapalili sveće i prisustvovali pojedinačnim pomenima koje služe sveštenici.
Prema narodnim običajima, odlazak na groblje tokom zadušnica smatra se važnom porodičnom obavezom. Ipak, ukoliko neko nije u mogućnosti da poseti grobove svojih najbližih, sveću i molitvu može da prinese i u crkvi.
Duhovske zadušnice pominju se u crkvenim zapisima još od 12. veka, što svedoči o dugom kontinuitetu ove tradicije u pravoslavlju. Tokom vremena razvili su se različiti narodni običaji, ali Crkva naglašava da je suština zadušnica molitva za pokojne i pomoć onima kojima je potrebna.
Zbog toga se vernici podstiču da, umesto ostavljanja obilne hrane na grobovima, pomoć usmere ka siromašnima, bolesnima i ugroženima, čineći dobra dela u spomen na svoje preminule.
Već sutra pravoslavni hrišćani proslaviće praznik Svete Trojice, poznat i kao Duhovi ili Pedesetnica, koji se obeležava pedeset dana nakon Vaskrsa i predstavlja jedan od najznačajnijih praznika u hrišćanskom kalendaru.
M. T.