BEOGRAD – Srpska pravoslavna crkva danas će obeležiti jedan od najznačajnijih hrišćanskih praznika – dan Svete Trojice, koji se još zove Duhovi i Silazak Svetog duha na apostole. Ovaj veliki praznik u narodu je poznat i kao Trojice, a proslavlja se tačno 50. dan posle Vaskrsa i deseti dan posle Spasovdana.
Praznik se smatra jednim od stubova hrišćanske vere jer simbolizuje uobličenje novozavetne crkve. Širom Srbije hramovi dočekuju vernike u posebnom, svečanom ruhu, a liturgije prate drevni i živopisni narodni običaji.
Fizičko javljanje Trećeg lica i dar govora
Praznik je utemeljen na jevanđeljskim zapisima o ključnom događaju koji se odigrao nakon Hristovog vaznesenja:
Simbolika imena: Praznik je nazvan Sveta Trojica jer se, prema jevanđelima, pored Svetog Oca i Sina, na ovaj dan fizički javilo i treće lice Svete Trojice – Sveti Duh.
Ispunjenje obećanja: Po obećanju Hristovom, u pedeseti dan po Vaskrsenju i deseti po Vaznesenju, spustila se blagodat Svetog duha na učenike sina Božjeg.
Širenje reči Božje: Nakon tog čuda, apostoli su progovorili mnoge jezike koje do tada nisu znali, što im je omogućilo da krenu po celom svetu i propovedaju reč Gospodnju.
“Rođendan” crkve i treći praznik po značaju
Ovaj dan ima status prekretnice u istoriji hrišćanstva, zbog čega se slavi sa posebnim ushićenjem:
Silaskom Svetoga Duha na apostole u potpunosti je završeno osnivanje Crkve Hristove, zbog čega ovaj praznik predstavlja i zvanični “rođendan” hrišćanske crkve. Po svom teološkom i istorijskom značaju, ovo je treći praznik u kalendaru, odmah posle Vaskrsa i Božića. Kao i pomenuti najveći i najradosniji praznici, i Sveta Trojica se u pravoslavlju slavi tri dana. Kod Srba, a još češće kod Rusa i Grka, ovaj praznik se naziva i Pedesetnica.
Običaji: Zelene grančice, pletenje venčića i trapava sedmica
Praznovanje prvog dana posvećeno je samom jevanđelskom događaju, a vernici u hramovima učestvuju u lepim i prepoznatljivim ritualima:
Ukrašavanje hramova: Za ovaj praznik crkve se tradicionalno ukrašavaju zelenilom, dok se crkveni pod u potpunosti prekriva svežom travom.
Molitva i venčići: Tokom same molitve u hramovima, vernici od pomenutih zelenih grančica i cveća pletu venčiće koje potom odnose svojim kućama.
Trapava nedelja: Praznovanje se nastavlja tokom cele predstojeće sedmice. U tom periodu se ne posti jer je u pitanju takozvana trapava nedelja, tokom koje su i crkve i domovi okićeni cvećem i zelenilom.
Srpska pravoslavna crkva danas slavi Svetu Trojicu (Duhove ili Pedesetnicu), praznik koji se obeležava 50. dan posle Vaskrsa i označava silazak Svetog Duha na apostole. Ovaj praznik se smatra “rođendanom” hrišćanske crkve i treći je po značaju u pravoslavlju. Vernici ga slave tri dana, a hramovi i domovi se tradicionalno ukrašavaju travom i zelenilom od kojih se tokom molitve pletu venčići, dok tokom naredne “trapave” sedmice nema posta.
M. D.