Grupa nevladinih organizacija sa Kosova i Metohije upozorava da pokušaji predstavljanja Pećke patrijaršije kao albanske ili „preobrađene“ crkvene celine predstavljaju deo šireg obrasca reinterpretacije i politizacije kulturnog nasleđa Srpske pravoslavne crkve.
Nevladine organizacije sa Kosova i Metohije osudile su nedavne tvrdnje Arheološkog muzeja u Peći, koji je tokom organizovane posete učenika jedne srednje škole predstavio Pećku patrijaršiju kao „kompleks predromaničkih i vizantijskih crkava sistematski transformisanih u raško-srpske pravoslavne hramove“.
U zajedničkom saopštenju, NVO naglašavaju da ovo nije izolovan incident, već deo šireg obrasca spornih interpretacija i pokušaja promene istorijskog i kulturnog identiteta SPC na Kosovu i Metohiji. Ukazuju da su tokom posete zabeleženi i primeri neprimerenog ponašanja posetilaca, uključujući isticanje nacionalnih simbola unutar manastirskog prostora.
Organizacije pozivaju nadležne institucije, obrazovne i kulturne ustanove, kao i međunarodne aktere koji prate ljudska prava i zaštitu kulturne baštine, da utvrde okolnosti događaja i preduzmu odgovarajuće mere kako bi se sprečilo ponavljanje sličnih incidenata.
Pećka patrijaršija, sedište srpskih arhiepiskopa i patrijarha, je zaštićeno kulturno i versko dobro pod zaštitom Uneska i spomenik od izuzetnog značaja. Svaki pokušaj njene politizacije, proizvoljne reinterpretacije ili etničkog prisvajanja, kako upozoravaju NVO, predstavlja udar na dostojanstvo SPC, pravo na mirno uživanje kulturne baštine i napore ka izgradnji međuetničkog poverenja.
Saopštenje su potpisale NVO poput InTER, ACDC, FDMC, HCM, NSI, CASA, CSD i drugih, podsećajući da zaštićeni verski lokaliteti moraju ostati prostori poštovanja, odgovornosti i mirnog suživota, a ne mesta za širenje istorijski spornog i politički osetljivog narativa.
M. T.
