Prvi sporazum o principima normalizacije odnosa Beograda i Prištine potpisan je 19. aprila 2013. godine, ali njegov najvažniji segment, formiranje ZSO – ni 13 godina kasnije nije realizovan.
Na današnji dan 2013. godine potpisan je Briselski sporazum, dokument od 15 tačaka koji predstavlja jedan od ključnih okvira za normalizaciju odnosa Beograda i Prištine. Njegov centralni deo, sadržan u prvih šest tačaka, odnosi se na formiranje Zajednice srpskih opština, koja ni 13 godina kasnije nije uspostavljena.
Briselski sporazum potpisali su tadašnji premijer Srbije Ivica Dačić, predstavnik privremenih institucija u Prištini Hašim Tači i u ime Evropske unije visoka predstavnica Ketrin Ešton. Sporazum je iste godine ratifikovan u Prištini, čime je osnivanje ZSO postalo formalna obaveza.
Zajednica srpskih opština trebalo bi da obuhvati deset opština sa većinski srpskim stanovništvom, sa predviđenim nadležnostima u oblastima ekonomskog razvoja, obrazovanja, zdravstva i prostornog planiranja.
Predstavnici Beograda godinama insistiraju da je formiranje ZSO preduslov za nastavak dijaloga i izgradnju poverenja, dok istovremeno upozoravaju na otežan položaj Srba na Kosovu i Metohiji.
Predsednik Srbije Aleksandar Vučić ocenio je da je Briselski sporazum bio rezultat teških kompromisa u složenim okolnostima, dok je ministar spoljnih poslova Marko Đurić poručio da bez sprovođenja dogovorenog nema suštinskog napretka u odnosima.
I posle više od decenije, pitanje ZSO ostaje jedno od ključnih nerešenih pitanja u dijalogu Beograda i Prištine.