U Temišvaru su danas održana dva značajna događaja posvećena očuvanju srpske kulture i duhovnosti – otkrivanje biste Dositej Obradović i otvaranje izložbe o obnovi ikonostasa Srpske pravoslavne crkve u Čakovu, u prisustvu predsednice Pokrajinske vlade Maje Gojković i mitropolita budimskog i temišvarskog Lukijana.
U porti Saborne crkve u Temišvaru svečano je otkrivena bista Dositeja Obradovića, jednog od najznačajnijih srpskih prosvetitelja, pisca i prvog ministra prosvete u modernoj Srbiji. Dositej, rođen kao Dimitrije Obradović u obližnjem Čakovu, ostavio je dubok trag u srpskoj kulturi, zalažući se za obrazovanje naroda i uvođenje narodnog jezika u književnost i prosvetu.
Njegovo delo predstavljalo je snažan iskorak ka modernim evropskim idejama prosvetiteljstva, koje je upoznao tokom putovanja po Grčkoj, Nemačkoj, Francuskoj i Rusiji. Bio je saradnik Karađorđa tokom Prvog srpskog ustanka i osnivač Velike škole u Beogradu, preteče današnjeg univerziteta.
Istog dana, u Nacionalnom muzeju umetnosti u Temišvaru, otvorena je izložba „Iskre sjaja iz pepela“, posvećena konzervaciji i restauraciji ikonostasa Srpske pravoslavne crkve Uspenja Presvete Bogorodice u Čakovu. Izložba je organizovana u okviru Nedelje pravoslavlja, u saradnji Pokrajinskog zavoda za zaštitu spomenika kulture i Eparhije temišvarske, pod pokroviteljstvom Pokrajinske vlade AP Vojvodine.
Tom prilikom, mitropolit budimski i temišvarski Lukijan uručio je Maji Gojković Orden Srpske pravoslavne eparhije temišvarske, kao priznanje za podršku obnovi ove svetinje.
Crkva Uspenja Presvete Bogorodice u Čakovu izgrađena je 1768. godine, a njen ikonostas, nastao krajem 18. veka, predstavlja izuzetno delo srpske barokne crkvene umetnosti. Teško je oštećen u požaru 2004. godine, kada je nepovratno uništen značajan deo oltarske pregrade, kao i deo zidnog slikarstva.
Radovi na sanaciji i rekonstrukciji započeti su 2023. godine, a izložba kroz dokumentaciju i restauratorske faze prikazuje složen proces obnove ovog umetničkog blaga. Postavka svedoči o naporima da se očuva i obnovi srpska kulturna baština u Rumuniji, kao deo šireg identitetskog i duhovnog kontinuiteta srpskog naroda.
Svečanosti u Temišvaru potvrdile su značaj tog grada u istoriji Srba – kao mesta snažne duhovne i kulturne tradicije, ali i kao mosta između matice i srpske zajednice u dijaspori.
