Na današnji dan 1956. godine u Novi Sad osnovano je Sterijino pozorje, festival koji je tokom sedam decenija izrastao u centralnu instituciju srpske pozorišne umetnosti i nezaobilazno mesto susreta domaćih i međunarodnih teatarskih stvaralaca.
Osnivanje Pozorja poklopilo se sa obeležavanjem 150 godina od rođenja i jednog veka od smrti Jovan Sterija Popović (1806–1856), jednog od najznačajnijih srpskih komediografa, ali i prosvetnog reformatora, osnivača važnih kulturnih institucija i autora pionirskih leksikografskih radova.
Odlukom Gradskog veća formiran je i prvi Odbor Sterijinog pozorja, u kojem su bili istaknuti intelektualci i umetnici, među kojima Ivo Andrić, Milan Bogdanović, Branko Gavela, Velibor Gligorić i Veljko Petrović, dok je predsedavao Josip Vidmar.
Festival je od početka koncipiran kao stalna smotra nacionalne drame, sa ciljem unapređenja pozorišne umetnosti i snažnog podsticaja domaćem dramskom stvaralaštvu. Tokom godina, Sterijino pozorje postalo je prostor umetničkog nadmetanja profesionalnih teatarskih trupa iz zemlje i sveta, ali i platforma za promociju dela srpskih pisaca na međunarodnoj sceni.
Tradicionalno se održava svakog proleća na više scena u Novom Sadu – u Srpsko narodno pozorište, Pozorište mladih Novi Sad, Novosadsko pozorište i Kulturni centar Novog Sada.
Na Pozorju su kroz istoriju izvedene brojne antologijske predstave, među kojima „Nebeski odred“, „Banović Strahinja“, „Hasanaginica“, „Putujuće pozorište Šopalović“, kao i kultna dela Dušan Kovačević poput „Balkanskog špijuna“ i „Maratonaca“.
Osim umetničkog programa, festival ima i značajnu edukativnu i teorijsku dimenziju – kroz simpozijume, radionice, susrete mladih umetnika, izložbe i izdavačku delatnost. Posebno mesto zauzima časopis „Scena“, kao i Centar za pozorišnu dokumentaciju, koji čuvaju i proučavaju bogato nasleđe srpskog teatra.
Danas, posle 70 godina kontinuiranog trajanja, Sterijino pozorje ostaje ključni instrument vrednovanja dramskih i scenskih dostignuća, ali i snažan pokretač razvoja pozorišne umetnosti u Srbiji i regionu.
M. T.
