Navršava se dva veka od rođenja Svetozar Miletić (22. februar 1826), jednog od najznačajnijih političkih lidera Srba u tadašnjoj Austriji i Austrougarskoj. Njegova borba za nacionalna prava, slobodu štampe i kulturnu autonomiju obeležila je drugu polovinu 19. veka, a simbol tog nasleđa i danas je monumentalni spomenik u centru Novog Sada.
Na Trgu slobode, ispred Gradske kuće u Novom Sadu, uzdiže se bronzana figura Miletića na postamentu visokom sedam metara, delo vajara Ivan Meštrović, podignuto 1939. godine. Dinamična kompozicija i energičan pokret figure simbolizuju političku strast i beskompromisnost čoveka koji je postao sinonim za nacionalnu borbu Srba u Ugarskoj.
Rođen u Mošorinu, u Šajkaškoj, u porodici graničara, Miletić je od mladosti bio svedok burnih istorijskih događaja. Revolucionarne 1848. i Majska skupština u Sremskim Karlovcima, na kojoj je proglašena Srpska Vojvodina, snažno su ga oblikovale. Ukidanje te autonomije 1861. godine doživeo je kao političku nepravdu i znak nepouzdanosti bečkog dvora, što ga je učvrstilo u opredeljenju da se bori za nova, trajnija rešenja nacionalnog pitanja.
Školovao se u Novom Sadu, Požunu (današnjoj Bratislavi), Pešti i Beču, gde je završio pravne studije uz podršku tadašnjeg kneza Mihaila. Po povratku u Novi Sad otvorio je advokatsku kancelariju i započeo intenzivnu publicističku delatnost, ističući se kao jedno od najbritkijih pera svog vremena.
Za gradonačelnika Novog Sada izabran je 1861. godine. Tokom mandata uveo je srpski jezik u službenu upotrebu u gradskoj administraciji, snažno podržao rad Srpsko narodno pozorište i doprineo preseljenju Matica srpska iz Pešte u Novi Sad 1864. godine, čime je grad učvrstio status kulturnog centra Srba u Monarhiji. Oko njega su se okupljali istaknuti intelektualci poput Jovan Jovanović Zmaj, Laza Kostić i Koste Trifkovića.
Kao osnivač Srpske narodne slobodoumne stranke i urednik lista „Zastava“, Miletić je otvoreno kritikovao vlasti i zalagao se za političku ravnopravnost Srba. Nakon Austro-ugarske nagodbe 1867. godine i jačanja mađarskog uticaja, njegovi politički stavovi postali su meta progona. Više puta je hapšen i osuđivan, a višegodišnje robije, naročito kazna iz 1876. godine, ostavile su trajne posledice po njegovo zdravlje.
I pored političkog progona, Miletić je ostao dosledan idejama slobode i građanskih prava. Zalagao se i za obrazovanje žena, smatrajući ga temeljem modernog društva. Njegova ćerka Milica Miletić bila je među predstavnicama ranog ženskog pokreta i učesnica Velike narodne skupštine u Novom Sadu 1918. godine, kada je doneta odluka o prisajedinjenju Vojvodine Kraljevini Srbiji – cilju za koji se njen otac politički borio decenijama ranije.
Preminuo je 1901. godine u Vršcu. Njegova sahrana u Novom Sadu okupila je do tada nezapamćen broj ljudi, potvrdivši status nacionalnog vođe i simbola borbe za prava i dostojanstvo svog naroda. Danas, dve stotine godina od rođenja, Svetozar Miletić ostaje jedna od ključnih ličnosti političke i kulturne istorije Vojvodine.
