BEOGRAD – Pravoslavni vernici koji poštuju julijanski kalendar danas obeležavaju Badnji dan, poslednji dan višenedeljnog božićnog posta i neposrednu najavu najradosnijeg hrišćanskog praznika – rođenja Isusa Hrista. Ovaj dan simbolizuje budnost i iščekivanje, a ispunjen je bogatim narodnim i crkvenim običajima koji vekovima okupljaju porodice oko ognjišta. Badnji dan nije samo verski praznik, već i dan kada se mir i praštanje useljavaju u domove pred sutrašnju proslavu Božića.
Ritual sečenja badnjaka: Zora u šumi Dan počinje rano ujutru, pre izlaska sunca, kada domaćin sa muškim potomcima kreće u šumu po badnjak – mlado hrastovo ili cerovo drvo.
Pozdrav istoku: Domaćin se okreće ka istoku, tri puta krsti i moli Bogu i svecu zaštitniku.
Simbolika sečenja: Badnjak se zaseca ukoso sa istočne strane. Narodno verovanje nalaže da se drvo poseče sa tri snažna udarca; ono što sekira ne preseče iz trećeg puta, dovršava se lomljenjem ili uvrtanjem.
Prislanjanje uz dom: Doneti badnjak se prislanja uz kućni zid, gde ostaje sve do prvog mraka kada se svečano unosi u dom.
Badnje veče: Porodica za posnom trpezom Prava kulminacija praznika dešava se sa prvim mrakom, kada domaćin unosi badnjak i slamu u kuću.
Svečana večera: Trpeza je isključivo posna, najčešće sa prebrancom, ribom, medom, orasima i suvim voćem, ali je bogata po duhovnom značaju.
Okupljanje: Smatra se da porodica mora biti na okupu kako bi u miru dočekala rođenje Spasitelja.
Simbolika vatre: Stavljanje badnjaka na ognjište (ili u novije vreme paljenje ispred hramova) simbolizuje toplotu pećine u kojoj je Hristos rođen, ali i svetlost koja pobeđuje tamu.
Duhovni značaj posta i molitve Kao poslednji dan posta, Badnji dan je vreme unutrašnjeg pročišćenja. Crkva naglašava da post nije samo uzdržavanje od hrane životinjskog porekla, već i od loših misli i dela. U hramovima širom zemlje služe se liturgije, a uveče se organizuje paljenje badnjaka uz prisustvo velikog broja vernika. Ovaj čin predstavlja javno ispovedanje vere i radost koju donosi vest o dolazećem prazniku.
postinfo.rs
