NOVI SAD – Aleksandar Tišma, srpski književnik, urednik, prevodilac, akademik, rođen je na današnji dan pre stotinu godina, 16. januara 1924.
Tišma je jedan od najpriznatijih literata srpskog jezika u inostranstvu. Bio je član ne samo Srpske akademije nauka nego i Berlinske. Prevođen je na niz jezika.
Rođen je u Horgošu, na krajnjem severu Bačke, sticajem okolnosti, iako su roditelji živeli u Novom Sadu. Njegova majka Olga, rođena Miler, jevrejskog porekla, poticala iz tog mesta. Otac Gavra, uspešan trgovac, Srbin, rođen je u Lici. Tišma je kršten kao pravoslavni hrišćanin.
Osnovno i gimnazijsko obrazovanje pohađao je u Novom Sadu. Bio je svedok užasa terora mađarskih okupatora tokom Racije u Novom Sadu, januara 1942, kada su njegovi najbliži slučajno preživeli. Hiljade su stradale.
Pošto je maturirao 1942. započinje studije u Budimpešti, ekonomije pa romanistike. U mađarsku prestonicu sklonio se, kod prijatelja, od nesigurnih prilika u rodnoj Bačkoj. Prividno utočište ubrzo je međutim nestalo pošto je upućen u sklopu radnih jedinica u Erdelj, na građenju fortifikacija prema nastupajućim Sovjetima.
Potom se priključuje NOVJ, Trećoj armiji, u čijem sastavu učestvuje u daljim borbama za oslobođenje Jugoslavije. Demobilisan novembra 1945, u Zagrebu upisuje studije medicine, koje neće nastaviti.
U Novom Sadu, preko gimnazijskog profesora iz Sremskih Karlovaca, čiji je bio učenik, upućen je na rad u list „Slobodna Vojvodina“.
Pošto je poznavao više jezika, posedovao opštu kulturu, očigledno i spisateljski dar, brzo se snašao kao novinar.
Primećen, pozvan je 1947. u Beograd, u dnevni list „Borba“, tada ključno štampano glasilo u zemlji. Takođe započinje studije anglistike. Diplomirao je 1954. na tadašnjem Filozofskom fakultetu u Beogradu.
Godine 1949. vraća se u Novi Sad, gde počinje da radi u Matici srpskoj. Uređuje matičinu ediciju Danas.
Tanjug
Foto: RTV (Tisma Foundation)
